Noorwegen Dit bergachtige deel van het Scandinavië schiereiland waar de oceaan majestueuze fjorden in het land heeft gekerfd en gletsjers de bergtoppen bedekken. Waar in de winter duisternis heerst en in de zomer de zon niet ondergaat.

uit 2017 tot 2019 (klik op de afbeelding om het werk groter te bekijken)
stuur een bericht naar de kunstenaar

Berlevåg 1

2019

  Het dorpje Berlevåg ligt aan de kust van de Barentszee op het Varanger schiereiland in het noorden van Noorwegen. De zee en de eilanden langs dit deel van de kust van Finnmark, zijn de thuisbasis voor duizenden nestelende zeevogels. Zo sprookjesachtig als op dit plaatje is het er niet, maar het heeft z’n eigen schoonheid, met kale rotsen en toendra, bergen, heidevelden en moerassen. Vanwege de koude en winderige zomers zijn er bijv. geen inheemse bomen in Berlevåg en het haventje van het dorp wordt tegenwoordig beschermd door flexibele golfbrekers van aan elkaar gekoppelde tetrapoden, want dat bleek de enige manier om de Noordelijke stormen vanuit de Barentszee te weerstaan. Toch ontvangt deze noordkust van Europa nog warmte van de Golfstroom. Daardoor komen de temperaturen in Berlevåg in de winter zelden onder de -15°C terwijl de maximale temperaturen in de zomer meestal rond de 13°C liggen.

Kobbelv 4

2019

Langs deze berg vlak bij de Leirfjord in Noord Noorwegen stroomt de Kobbelv. Maar het gaat mij hier om de structuur van de berg. Het schurende ijs van vele eeuwen heeft het aanzicht van de bergwand veranderd in ongeveer dezelfde structuur als de gegroefde huid van de ouder wordende appel. Het lijken in dit geval kleilagen, die in de loop der eeuwen onder het ijs uitgedroogd zijn, en een voor een loslaten van de bergwand.

Leirfjord 6

2019

De naam van deze fjord is afgeleid van de naam van de rivier de Leira, die erin uitmondt, en die naam is weer afgeleid van het Noorse woord leirr wat klei betekent. De zee is er visrijk en de kust rotsachtig. Je ziet er veel bruinwieren (Phaeophyta), meercellige planten die zeer groot kunnen worden. Zo wordt bijv. Macrocystis, dat langs de Californische kust voorkomt, tot 60 meter lang. De groene kleur is verdrongen door een bruin pigment. Hierdoor varieert hun kleur van geelbruin tot donkerbruin, soms zijn ze zelfs zwart. Toch zijn er, zoals hier, ook gladde en kale stukken rotskust.

Liatinden 9

2019

Op deze plek vond op 31 augustus 1819 om 14.30 uur een aardbeving plaats, die bekend staat als de Helgelands- of Lurøy aardbeving en die wordt beschouwd als de meest krachtige bekende aardbeving in Noorwegen in historische tijden. Naar schatting had hij een kracht van tussen de 5.8 en 6.2 op de schaal van Richter. Huizen werden beschadigd en schoorstenen stortten in, maar er raakten geen mensen gewond, wat grotendeels te danken was aan het feit dat het goed weer was die dag, na drie weken regen en wind, waardoor de mensen op het veld aan het werk waren. Langs de kust ontstonden krachtige golven en ongebruikelijke overstromingen en volgens de verslagen uit die tijd veroorzaakte een donderend geluid dat langer duurde dan de aardbeving zelf veel angst.

Ringebu Stavkerk 9

2019

Een vergelijkbaar proces zien we terug aan de huid van deze Stavkerk in Ringebu in Zuid Noorwegen. Deze staafkerk is gebouwd in het begin van de 13e eeuw. Het houtwerk aan de buitenkant is eeuwenlang geteerd en de invloed van de elementen en uitzetting door de warmte van de zon hebben voor deze structuur in het geteerde oppervlak gezorgd.

Trollfjorddalen 4

2019

Op weg naar Berlevåg vanaf de Trollfjord-rivier het binnenland in naar de Barentszee in het uiterste noorden van Noorwegen  komen we langs deze ijzige berg. We zijn hier in het Trollfjorddalen natuurreservaat, dat in 2007 tot stand kwam en een oppervlakte van ruim 11 km² heeft. Het natuurreservaat werd gecreëerd om een bijna ongerept loofbos (berken) te behouden. Maar veel bomen waren er niet meer te zien, de kleine kronkelige berkjes waren in 2015 zelfs zwart geworden door de heersende droogte.

Trollfjorddalen 6

2019

Hier in het uiterste noorden van Noorwegen glinsteren de bergen grijs en wit in het kale landschap. Hier lopen beren en reeën rond. Een koude wind komt van de Noordelijke IJszee, en blaast over het gebied. Als ik hieraan terugdenk, is het maar goed dat de Noordkaap zo veel toeristen aantrekt, zodat het hier tenminste nog stil en rustig blijft. Eigenlijk moet ik dus geen reclame maken voor deze mooie plek met deze werken…..

Værangfjorden 8

2019

De Vaerangfjord ligt ter hoogte van de poolcirkel in de provincie Nordland in Noorwegen. Aan de oostkant ligt de berg Telnestinden die 973m boven zeeniveau uitrijst. Je kunt er voor kiezen om via deze fjord de poolcirkel te passeren. De veerboot vaart tussen Jektvika en Kilboghamn en onderweg zie je op de verre oever een poolcirkel-monument staan.

Vuur 14

2019

Vuur is het geheel van lichtverschijnselen en warmteontwikkeling dat optreedt als een brandbare stof zich bij hoge temperatuur met zuurstof verbindt. Door de verbranding en ontleding van het materiaal komen andere brandbare gassen vrij, waardoor het proces zichzelf geruime tijd in stand kan houden. Bij grote bosbranden, zoals die nu optreden in het poolgebied, komt veel CO2 vrij, wat het broeikaseffect versterkt. Daardoor zal er ook steeds meer methaangas uit de permafrost: de ontdooiende, eeuwenoude veengrond van de toendra en taiga vrijkomen, wat de opwarming nog meer zal versnellen!

Korstmossen 4

2018

Korstmossen zijn het schoolvoorbeeld van een wederzijdse symbiose: ze zijn het resultaat van de innige samenleving van twee verschillende typen van organismen: een schimmel en een groenwier of blauw-alg. Vaak zijn deze zo sterk met elkaar verbonden dat ze niet zonder elkaar kunnen overleven. De alg haalt met behulp van fotosynthese energie uit zonlicht en gebruikt die om suikeralcohol te vormen, waarmee de schimmel zich voedt. Op zijn beurt zorgt de schimmel dat de alg water en mineralen uit de ondergrond kan opnemen. De schimmel biedt ook bescherming, bijvoorbeeld tegen vraat of te felle zon. Omdat korstmossen zeer traag groeien (soms niet meer dan 0,1 mm per jaar), komen ze vooral daar voor waar ze niet door zaadplanten kunnen worden verdrongen, bijv. op boomschors of op kaal gesteente zoals grafstenen, dakpannen en muren. Ze kunnen toe met heel weinig voedingsstoffen en halen die vaak uit de regen en het stof in de lucht. Ook kunnen ze in geval van uitdroging lange tijd in een rustfase blijven en na toevoeging van water weer fysiologisch actief worden. Daarom vormen ze een belangrijke component van het leven in de poolgebieden en het hooggebergte, waar water grote delen van het jaar alleen in bevroren en dus onbruikbare toestand voorkomt. Een voorbeeld is het rendiermos dat in Lapland het belangrijkste voedsel voor rendieren vormt.

Mos Rendalen 2

2018

Dit  grijs-groene korstmos (Cladina) noemen we Rendiermos. Het wordt gebruikt in kerststukjes en als miniatuurboompjes voor modelspoorbanen. De naam is afgeleid van de vorm van de plant die op een hertengewei lijkt. Rendiermos lijkt op een plant, maar het bestaat uit een innige symbiose van een schimmel en een groenwier. De eencellige groenwieren worden beschermd door een taai vlechtwerk van schimmeldraden en maken het voor de schimmel mogelijk om onder zeer voedselarme omstandigheden te kunnen leven. Het groenwier haalt zijn energie uit fotosynthese en de schimmel is in staat om de benodigde mineralen aan de ondergrond te onttrekken. In Lapland is dit mos het hoofdvoedsel van de er rondtrekkende rendieren. Rendiermos-soorten produceren usninezuur. Men neemt aan dat het de korstmossen tegen ultraviolette straling en door zijn intens bittere smaak tegen begrazing beschermt, hoewel rendieren daar dus geen bezwaar tegen lijken te hebben…. Usninezuur wordt als conserveringsmiddel of als actieve component gebruikt in o.a. cosmetica, tandpasta, deodorant en zonnebrandcrèmes.

Rotswand Sandfjorden 1

2018

Dit zijn prachtig gekleurd rotsen aan de noordkant van het schiereiland Varanger in de Noorse provincie Finnmark aan de Barentszee. Het grootste gedeelte van het zeer dunbevolkte Finnmark bestaat uit toendralandschap met lage bergen. Op het uiterste noordoostelijke puntje van Varanger ligt de plaats Vardø, oostelijker dan Istanbul. De Finnmarksvidda in het binnenland is een plateau met een zeer koud landklimaat, waar temperaturen van beneden -40° Celsius voorkomen. De kust heeft door de invloed van de warme golfstroom een stukken milder klimaat: de gemiddelde januari temperatuur ligt er op -2° Celsius.

Sjonfjellet 1

2018

Uitzicht op het kustlandschap vanaf de Sjonfjellet in Helgeland, een streek net onder de Poolcirkel in Noorwegen, die wordt gekenmerkt door puntige bergen, maar ook door de z.g. Strandflaten, laagland dat soms net boven het zeeoppervlak en soms net eronder ligt. Met als gevolg dat hier duizenden eilanden en tevens ondiepe wateren zijn die ver in zee uitlopen, nogal ongebruikelijk voor de meestal diep ingesneden Noorse fjordenkust.  Op deze veelal onbewoonde eilanden zijn vaak unieke zeevogelkolonies te vinden, zoals de duizenden papegaaiduikers op het eiland Lovund.

Sjonfjellet 3

2018

Sjonfjellet ligt in de streek Helgeland, net onder de Poolcirkel in Noorwegen, met puntige bergen en duizenden eilanden en ondiepe wateren die ver in zee uitlopen. Het vasteland is daardoor enigszins beschut tegen het stormweer, dat zich in de winter kan voordoen. Sommige eilanden zijn redelijk groot, vaak met unieke bergen zoals Torghatten, een berg met een gat er in, een enorm hoge en diepe grot die de berg doorsnijdt.

The coast of Sandfjord 6

2018

De kust van Sandfjorden 6 We rijden in de ijzige kou langs de Sandfjord op weg naar Berlevåg, een van de noordelijkste haventjes van Europa, op het schiereiland Varanger in Noorwegen. Op de plek waar de Sandfjord-elva de Barentszee instroomt, heeft het zeewier zich aan de kant op de rotsen vastgezet. Het bruin van het wier vormt een fraai kleurenpalet tegenover de kleuren van de rotsen, die van donker groen op de natte stukken, overlopen naar de steeds lichtere zandkleur van in de zon opgedroogde steen. Het doet wonderlijk tegenstrijdig aan, al deze warme kleuren in een ijzig koude omgeving.

Droogrek Jakobselvkaia 8

2018

Aan de kust van het schiereiland Varanger, bij het in 2006 opgerichte Varanger-halvøya Nasjonalpark (‘halvøya’ betekent half- eiland), op een van de noordelijkste punten van Noorwegen, ligt het dorpje Jakobselvkaia. Het is een vissersdorpje met een klein haventje. Overal rondom staan conische stapels houten palen, er hangen visnetten te drogen op hoge rekken en oude, zo te zien niet meer gebruikte vissersboten staan op het droge. Het Varanger-schiereiland, bestaat uit grassige of stenige vlakten (‘blokkmark’) en een lage bergrug met als hoogste punt de 366m hoge Skipskjølen. Het heeft een Arctische flora en er leven o.a. rietganzen, dwergganzen en poolvossen.

Gravfelt Varangerfjord 5

2018

Aan de kust van het schiereiland Varanger, op de noordelijkste punt van Noorwegen aan de Noordelijke IJszee, ligt dit leistenen grafveld. De meer dan 400 graven zijn kuilen en holen in de enorme stapels leisteen en dateren van ca.1000 jaar voor Christus tot 1500 jaar na Christus. Deze plek behoort tot het Cultureel Erfgoedgebied Mortensnes. Dit gebied getuigt van tienduizend jaar onafgebroken menselijke bewoning en van de achtergrond en opkomst van de Sami-culturen. Er zijn ook verschillende offerplaatsen gevonden, zoals een offersteen met de naam ‘Transtein’. Een geschreven bron uit de 19e eeuw vertelt ons dat de steen met tranen werd ingesmeerd om goed visgeluk te garanderen.

Leirfjord 8

2018

De naam van deze fjord is afgeleid van de naam van de rivier Leira, die erin uitmondt, en die naam is weer afgeleid van het woord leirr wat klei betekent. De kust is rotsachtig en de zee visrijk. Een visser liep langs met een enorme vis van zeker een meter lang, maar vissen is niet aan mij besteed. Er was wel kunst te zien, want de Gemeente Leirfjord heeft deelgenomen aan het project Sculpture Landscape Nordland. Op initiatief van de Provincie Nordland kregen 36 gerenommeerde kunstenaars uit 19 landen, zoals bijv. Anish Kapoor, Dan Graham, Luciano Fabro en Sigurdur Gudmundsson, de opdracht een beeld te vervaardigen dat in relatie staat tot het omringende landschap. Dus kom je op prachtige afgelegen plekken, vaak langs de kust, hele bijzondere beelden tegen.

Rotswand Sandfjorden 3

2018

We zijn in de ijzige kou op weg naar Berlevåg aan de Barentszee, een van de noordelijkste haventjes van Europa, op het schiereiland Varanger in Noorwegen, en rijden langs de Sandfjord met zijn kilometer lang verlaten zandstrand, aan de voet van de baai waar de Sandfjordelva de oceaan instroomt. Aan de landkant van de weg is de rotswand uit lagen samengesteld. Laag na laag heeft andere kleuren. Het lijkt wel of de fjord jaarringen heeft, die door de wisselingen van het klimaat in de loop der tijd ontstaan zijn.

Kleppstad 2

2017

Dit is het uitzicht op Kleppstad, gelegen  aan de Vestfjord, in de buurt van Henningsvær en Svolvær op de Lofoten. Hier heersten in het verleden de Vikingen Naast Noren leven in deze streek ook veel Sami, de oorspronkelijke bevolking van Noord-Europa. Het is een gebied voor mensen die van de natuur en van stilte en/of van vissen en bergbeklimmen houden. In de zomer gaat de zon hier niet, of slechts kort onder, dus de dagen zijn er lang. Zoals bekend in tegenstelling tot de winter, wanneer de dagen kort zijn of de zon helemaal niet opkomt, maar dan is er weer de kans om het spectaculaire Noorderlicht te zien.